16.06.2014 Żądamy kontroli umowy TVP z LeasingTeam przez PIP

Warszawa, dn. 16.06.2014 r.

L.dz. Wizja/68/2014   

 

Pani Iwona Hickiewicz                            

Główny Inspektor Pracy

Pani Halina Tulim                            

Departament Prawny GIP

Pani Elżbieta Lipińska                            

Okręgowy Inspektor Pracy                                                                               

Związek Zawodowy Pracowników Twórczych i Technicznych Mediów Polskich  WIZJA zwraca się o przeprowadzenie postępowania kontrolnego, mającego na celu ustalenie czy działania Zarządu TVP SA, polegające na zawarciu umowy z agencją pracy tymczasowej LeasingTeam przeniesienia czterech grup zawodowych: dziennikarzy, montażystów, charakteryzatorów i grafików są zgodne z Kodeksem pracy i czy nie są łamaniem praw pracowniczych oraz czy stanowią przejęcie części przedsiębiorstwa przez innego pracodawcę, o którym mowa w art. 23 1  Kodeksu pracy, a także czy agencja pracy tymczasowej Leasing Team, wybrana w przetargu przez TVP S.A., zawierając umowę  z TVP S.A. nie naruszy  przepisów ustawy o zatrudnieniu pracowników tymczasowych.

Zarząd TVP SA w dniu 13.05.2013r. roku podjął uchwałę nr 333/2013 o przeniesieniu wymienionych grup zawodowych, zatrudnionych w kilkunastu jednostkach organizacyjnych TVP SA (16 Oddziałach Terenowych i 6 jednostkach organizacyjnych Zakładu Głównego, tj. Programie 1, Programie 2, Ośrodku Programów Regionalnych, Agencji Produkcji Telewizyjnej i Filmowej, Telewizyjnej Agencji Informacyjnej i Ośrodku Dokumentacji i Zbiorów Programowych) do firmy zewnętrznej w trybie artykułu 23 1   Kodeksu pracy.

W dniu 26 maja br. pracodawca zawarł umowę cywilnoprawną ze spółką LeasnigTeam sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wyłonioną w drodze przetargu.  Jak wynika z komunikatów spółki Telewizja Polska S.A. kierowanych do pracowników, na mocy postanowień ww. umowy, wielu z nich ma stać się z dniem 1 lipca 2014 r. pracownikami ww. podmiotu. Pracodawca twierdzi, iż stan faktyczny kształtowany zapisami powyższego dokumentu stanowi przejście części zakładu pracy na innego pracodawcę w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu pracy, o czym zawiadomione zostały związki zawodowe (załącznik nr 1 do pisma).

Związek Zawodowy Pracowników Twórczych i Technicznych Mediów Polskich Wizja, oceniając całą opisywaną procedurę na postawie dotyczących jej informacji i komunikatów władz spółki TVP S.A., ma głębokie przekonanie, iż w związku z zawarciem umowy przez spółkę z agencją pracy tymczasowej jaką jest spółka LeasingTeam sp. z o.o., nie dojdzie do przejścia części zakładu pracy na ten podmiot. Wdrażana przez TVP S.A. procedura przeniesienia części zakładu pracy na innego pracodawcę, stanowi jedynie próbę przeniesienia do innego podmiotu pracowników, jednakowoż nie prowadząc do skutku,  o którym mowa w art. 23¹ Kodeksu pracy. Z komunikatów władz Telewizji Polskiej S.A. wynika bowiem jednoznacznie, iż opisywana procedura nie spełnia wymogów wynikających z wyżej wskazanego przepisu k.p., na które zwracał uwagę w swoich orzeczeniach Sąd Najwyższy. Zdaniem członków Związku z dniem 1 lipca nie nastąpi przejęcie części zakładu pracy TVP S.A. przez LeasingTeam sp. z o.o.

 

UZASADNIENIE:

Zarząd TVP S.A. przyjął przepis Art. 23’§ 1 Kodeksu pracy, oparty na dyrektywie 2001/23/WE/ o przejściu zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, za podstawę prawną swojej uchwały o outsourcingu do wybranej w drugim, ogłoszonym i rozstrzygniętym przetargu publicznym, agencji pracy tymczasowej, ok. 450-550 pracowników należących do czterech grup zawodów twórczych: dziennikarzy, montażystów, charakteryzatorów oraz grafików o różnych zakresach obowiązków i specjalnościach telewizyjnych, zatrudnionych dotychczas na umowach o pracę na czas nieokreślony. Przyjęcie tego przepisu, należącego do środków ochrony trwałości stosunku pracy i ochrony praw pracowników za podstawę projektu zbiorowego outsourcingu kilkuset pracowników należących do grup zawodowych, które są niezbędne do prowadzenia statutowej działalności TVP, jest zasadniczo niezgodne zarówno z jego ratio legis oraz z interesami publicznego nadawcy i prawami pracowników.

W świetle obszernego orzecznictwa europejskiego o zaistnieniu przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę współdecydują dwa czynniki: zaistnienie legalnej formy rzeczywistego przejścia i tożsamości działalności prowadzonej w zorganizowanej formie z udziałem pracowników przejętych przez nowy zakład pracy na mocy dyrektywy 2001/23/WE/, co w tym przypadku nie ma miejsca. Przejście zakładu pracy, ani jego części na nowego pracodawcę faktycznie nie zachodzi, jest pozorne. Agencja pracy tymczasowej nie może tworzyć struktur tożsamych z działami programowymi TVP S.A., szczególnego podmiotu medialnego – publicznego nadawcy telewizyjnego – gdyż jego uprawnienia i obowiązki są nieprzenoszalne w całości ani w części na inne, zewnętrzne podmioty. Zaś ograniczenia przedmiotowe zakresu pracy tymczasowej oraz wykonywania jej przez pracowników tymczasowych w ustawie o zatrudnianiu pracowników tymczasowych ponadto też to uniemożliwiają.

Outsourcing jest wprawdzie jedną z dopuszczalnych, prawem przewidzianych form restrukturyzacji oraz racjonalizacji i zmniejszania stałego zatrudnienia w przedsiębiorstwach, lecz – tak jak wszelkie inne zmiany zatrudnienia oraz warunków pracy i wynagradzania pracowników – musi być realizowany w sposób zgodny z prawem i chronionymi interesami prawnymi oraz prawami zarówno pracodawcy i pracowników. Nie może jednak stanowić obejściowych pozornych form restrukturyzacji zatrudnienia, mających w istocie cechy ukrytych zwolnień grupowych, albo znamiona nielegalnych wymuszeń akceptacji przez pracowników mniej korzystnych niż dotychczasowe warunków zatrudnienia, pracy i wynagradzania. W celu obejściowego unikania obligatoryjnego ponoszenia przez stałego pracodawcę wszystkich prawem nakazanych kosztów pośrednich zatrudnienia pracowników, niezbędnych temuż pracodawcy do prowadzenia statutowej działalności danego przedsiębiorstwa, oraz uniknięcia w ten sposób pokrywania części kosztów zatrudnienia i pracy, np. przez wymuszanie samozatrudnienia.

Właśnie z taką sytuacją – zdaniem Związku – pozornego i obejściowego, niezgodnego z prawem działania, mamy tutaj do czynienia.

Bezprawność i wadliwość uchwalonego planu outsourcingu do agencji pracy tymczasowej wynika zarówno z ratio legis dyrektywy 23/WE/ i opartego na niej art. 23§1 Kodeksu pracy oraz ich wykładni w kumulatywnym, negatywnym zbiegu odnośnych przepisów związkowych Kodeksu pracy,  ustawy Prawo prasowe, ustawy o radiofonii i telewizji i ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Zaś ich łączna analiza i interpretacja prawna wyklucza legalność realizacji tej uchwały. Niezależnie od wzmiankowanego wyżej braku racjonalności i przewidywalnych negatywnych następstw takiego zabiegu, niewątpliwie tylko pozornej i obejściowej restrukturyzacji zatrudnienia części czterech grup zawodowych stałych pracowników twórczych. Jedynie w celu uniknięcia i pozornego ograniczenia ponoszenia i wykazywania bezpośrednich i pośrednich kosztów zatrudnienia i płac twórców oraz próby przerzucenia kosztów pośrednich zatrudnienia i pracy przez pracodawcę na pracowników w razie podjęcia wymuszonego samozatrudnienia w miejsce dotychczasowych, stałych umów o pracę.

Wedle teorii „choroby kosztów” występującej w działalności opartej na pracy twórczej, ponoszenie tych trudno redukowalnych i nieredukowalnych w ogóle kosztów przez pracodawców jest konieczne i wskazane w celu optymalizacji funkcjonowania wszelkich podmiotów, których działalność jest oparta na rezultatach indywidualnej i zespołowej twórczości pracowniczej, jak nadawcy radiowi i telewizyjni, bez której nie mogą oni funkcjonować.  Outsourcingowo mogą być bez przeszkód w nich realizowane zadania obsługi administracyjnej, finansowo-księgowej, marketingowej, etc.

Statuowane przez polskiego ustawodawcę w sposób wyraźny i jednoznaczny w art. 2. pkt 1, 2 i 3 w podpunktach a, b, i c, ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych z dnia 9 lipca 2003 zawarte w tymże przepisie prawa materialnego definicje legalne: pracodawcy użytkownika, pracownika tymczasowego oraz pracy tymczasowej i jej cech przedmiotowych (zakreślonych wyczerpująco w zamkniętym katalogu pkt 3) wykluczają ex lege możliwość uznania legalności i dopuszczalności zatrudnienia przez agencję pracy tymczasowej, jako pracowników tymczasowych, świadczących pracę tymczasową, pracowników twórczych TVP S.A. pracujących dotąd na podstawie umów o pracę na czas nieokreślony, którzy są przewidywani do outsourcingu w przedmiotowej uchwale Zarządu TVP S.A. Polski ustawodawca wprowadził w przedmiotowej ustawie ograniczenia przedmiotowe, dotyczące dopuszczalnego zakresu stosowania pracy tymczasowej zamiast zatrudnienia na podstawie prawem przewidzianych stałych umów o pracę na czas nieokreślony lub określony z faktycznymi pracodawcami, aby zapobiegać nadużywaniu pracy tymczasowej zamiast faktycznego stosunku pracy.

Nie będziemy w tym przypadku bezspornie mieli do czynienia de facto i de jure z pracownikami tymczasowymi, zatrudnionymi przez agencję pracy tymczasowej i skierowanymi wyłącznie w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz oraz pod kierunkiem pracodawcy użytkownika. Bowiem:

a) praca wykonywana przez pracowników, którzy mają być objęci outsourcingiem na podstawie umowy o pozornym przejęciu części zakładu pracy z agencją pracy tymczasowej, bezspornie nie ma charakteru pracy tymczasowej, sezonowej ani okresowej, nie jest także pracą, której terminowe wykonywanie nie byłoby możliwe przez pracowników zatrudnionych w TVP, nie stanowi czasowych zastępstw nieobecnych stałych pracowników tego pracodawcy, ma wszelkie prawem przewidziane znamiona stałej, ciągłej pracy twórczej, świadczonej przez wszystkich pracowników nieprzerwanie na rzecz TVP S.A. w warunkach odpowiadających statuowanym w art.22 k.p. cechom stosunku pracy;

b) znaczna część przewidzianych do tej formy outsourcingu pracowników – dziennikarze telewizyjni – nie może ex lege wykonywać swojej pracy poza uprawnionym ustawowo lub koncesjonowanym nadawcą telewizyjnym i jego prawem przewidzianymi redakcyjnymi strukturami, zaś agencja pracy tymczasowej takich uprawnień w celu legalnego wykonywania umowy outsourcingowej nie może uzyskać, gdyż nie ma podstaw faktycznych ani prawnych do udzielenia jej koncesji na prowadzenie produkcyjnej ani nadawczej działalności  telewizyjnej ani do utworzenia w jej strukturze redakcji;

c) zmiana miejsca zatrudnienia i pracy, pozbawiałaby dziennikarzy szczególnego zawodowego statusu i przewidzianych w prawie prasowym oraz w ustawie o radiofonii i telewizji uprawnień zawodowych, w sposób niezgodny z odnośnymi przepisami prawa prasowego oraz ustawy o radiofonii i telewizji;

d) niemożliwe prawnie byłoby po takiej, pozornej zmianie pracodawcy, uznanie, iż staż pracy w agencji pracy tymczasowej zaliczałby się do ciągłości stażu pracy pracownika na stanowisku dziennikarskim;

e) w celu zapewnienia umożliwienia realizacji prawnie zagwarantowanych i nakazanych podstawowych zadań oraz praw i obowiązków prasowych (medialnych), dziennikarze korzystają z wolności prasy, immunitetu prasowego w zakresie dostępu do informacji, ochrony źródeł informacji i tajemnicy zawodowej oraz są ustawowo obowiązani do dążenia do prawdziwego informowania z zachowaniem szczególnej staranności i dziennikarskiej rzetelności zawodowej w granicach możliwości ustalenia i w granicach prawa oraz do służby społeczeństwu i państwu w celu urzeczywistniania przez prasę jawności życia publicznego oraz zapewnienia materialnych gwarancji korzystania przez obywateli za pośrednictwem prasy sensu largo (mediów) z biernego i czynnego prawa do rzetelnej informacji;

f) dziennikarze pracujący u publicznego nadawcy telewizyjnego muszą mieć zapewnioną niezależność i wolność wypowiedzi, do czego niezbędne jest zatrudnienie na podstawie umów o pracę na czas nieokreślony, co daje im prawną ochronę trwałości stosunku pracy na ogólnie obowiązujących w prawie pracy zasadach i konieczną ochronę przed ewentualnymi bezprawnymi naciskami i wpływami;

g) montażyści o różnym zakresie obowiązków oraz specjalizacji w zakresie montażu materiałów telewizyjnych należą do niezbędnych, kluczowych, telewizyjnych zawodów twórczych, współpracują ściśle z dziennikarzami i redaktorami oraz realizatorami wizji, dźwięku i światła, reżyserami filmów dokumentalnych i autorami audycji studyjnych etc., ich umiejętności twórcze i warsztat są rezultatem praktyki, opanowania telewizyjnego know-how i specyfiki montowanych materiałów telewizyjnych;

h) profesjonalni charakteryzatorzy i graficy telewizyjni są również stale, nie okazjonalnie i tymczasowo wykonującymi swoją pracę pracownikami, mającymi niezbędne w działalności telewizyjnej zawody i specjalności twórcze i stanowią relatywnie mało liczne grupy osób stale zatrudnionych w TVP S.A., objęcie ich outsourcingiem z punktu widzenia racjonalizacji zatrudnienia nie ma zatem uzasadnienia, natomiast w wyniku osłabienia więzi z dotychczasowym pracodawcą ograniczy ich dyspozycyjność;

i) przewidziani do outsourcingu i przeniesienia do agencji pracy tymczasowej pracownicy nie stanowią zorganizowanej, wyodrębnionej części przedsiębiorstwa, gdyż są zatrudnieni w różnych jednostkach organizacyjnych TVP S.A., z którymi są dotąd oddzielnie powiązani organizacyjnie i merytorycznie, co uniemożliwia uznanie, iż ten zbiorowy outsourcing personalny spełnia ustawowe wymogi przejścia części zakładu pracy na nowego pracodawcę w zorganizowanej, tożsamej organizacyjnie postaci.

Agencja pracy tymczasowej Leasing Team, wybrana w przetargu przez TVP S.A., zawierając umowę outsourcingową z TVP S.A. naruszy nie tylko przepisy ustawy o zatrudnieniu pracowników tymczasowych, a odnośne przepisy wzmiankowanych wyżej ustaw związkowych, które nie zezwalają, na opisane wyżej syntetycznie, pozorne przejście na agencję pracy tymczasowej jako na nowy zakład pracy – części pracowników TVP S.A. w postaci nieznanej dokładnej liczby arbitralnie wybranych osób, należących do czterech grup telewizyjnych antenowych zawodów i specjalności twórczych. 

Wskazać należy, iż pomimo polepszającej się z roku na rok sytuacji finansowej spółki Telewizja Polska S.A., pracodawca od kilku lat prowadzi politykę zmierzającą do zmniejszenia zatrudnienia. Jego przedstawiciele wielokrotnie wywierali presję na pracownikach, by  zwalniali się ze spółki i po założeniu działalności gospodarczej zawierali z nią cywilnoprawne umowy o współpracy. Temu celowi ma służyć również przedmiotowe przedsięwzięcie.  Prezes Zarządu TVP SA w publicznych wypowiedziach (w tym na konferencji prasowej w dniu 21.05.2013r.) podkreśla bowiem, że prawdziwym celem tych działań jest wywarcie takiej presji na pracownikach etatowych, aby rozwiązywali umowy o pracę i wykonywali dalej tę samą pracę, jako podmioty gospodarcze. Tylko taka sytuacja – podkreślają w swoich wypowiedziach przedstawiciele pracodawcy – przyniesie spółce oszczędności w wyniku zawarcia  umowy z agencją pracy tymczasowej LeasingTeam. Jest to próba zmuszenia pracowników do działania wbrew ich woli i wykorzystywanie dominacji organizacyjno-finansowej nad pracownikami. Może to stanowić dowód na złośliwe łamanie praw pracowniczych o konsekwencjach opisanych w art. 281 Kodeksu pracy.

 Związek wskazuje również, że pomimo, iż wyżej opisana umowa ma fundamentalne znaczenie dla warunków pracy i płacy, uprawnień pracowniczych pracowników spółki TVP S.A., na podstawie jej postanowień dochodzi też do transferu olbrzymich środków finansowych poza struktury tej jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, pracodawca do dnia dzisiejszego nie udostępnił mu kopii umowy, mimo iż Związek kilka dni temu zwrócił się do spółki z takim żądaniem. Nieudostępnienie kopii dokumentu, mocą którego wiele osób ma zmienić w najbliższym czasie pracodawcę, stanowi ewidentne naruszenie przepisów ustawy o związkach zawodowych (w szczególności  jej art. 28) oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b  oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a). Co więcej Związek Zawodowy –  powołany do reprezentowania i obrony  praw, interesów zawodowych i socjalnych pracowników – nie znając warunków na jakich dochodzi do procedury fundamentalnie zmieniającej organizację i porządek pracy w spółce, nie ma możliwości wykonywania swoich ustawowych obowiązków.

Mając powyższe na uwadze wnosimy, jak na wstępie. Dodatkowo Związek wnosi o objęcie tej kontroli bezpośrednim nadzorem Głównego Inspektora Pracy ze względu na wagę problemu. Sprawa powyższa, zdaniem Związku powinna zostać potraktowana priorytetowo, gdyż jest sprawą precedensową, a prowadzić ją powinni najbardziej doświadczeni inspektorzy pracy.

 2014.06.20_gip_przek_2

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0 (from 0 votes)

Napisz komentarz